Wiadomości

• PL-STOPY:  Iwona Duda z Rady Polityki Pieniężnej wypowiedziała się wczoraj w umiarkowanie jastrzębim tonie, przynajmniej w porównaniu do gołębiej konferencji prasowej Adama Glapińskiego z lipca. Powiedziała, że stopy NBP powinny pozostać na niezmienionym przynajmniej do końca 2026 r. lub dłużej jeśli inflacja będzie przekraczać poziom 3,5%. Nie wspominała natomiast o perspektywie podwyżek stóp procentowych, które wycenia rynek terminowy. 
• EZ-CENY: Inflacja cen producentów (PPI) w strefie euro wyniosła w lipcu 5,8% - czyli wyraźnie więcej niż konsensus prognoz (5,5% r/r) i więcej niż w czerwcu (4,5% r/r). To głównie efekt wzrostu cen paliw. Tym niemniej, szybszy wzrost cen producentów cementuje drugą podwyżkę stóp procentowych EBC na wrześniowym posiedzeniu (w przyszłym tygodniu) i wspiera oczekiwania, że nie skończy się na niej zacieśnianie polityki pieniężnej przez bank.
• EZ-KONIUNKTURA:  Wskaźniki PMI dla państw strefy euro nie zmieniły się istotnie między wstępnymi a finalnymi odczytami. Jeśli do jakichś rewizji doszło to raczej w górę niż w dół, na przykład w przypadku PMI dla niemieckiego sektora usług, który finalnie wyniósł 49,7 pkt a nie 48,5 pkt jak wyliczono wstępnie. 
• US-DANE: Koniunktura w amerykańskim sektorze usług poprawiła się mocno w sierpniu wg wskazań ISM. Wskaźnik wzrósł z 54,1 do 56,4 pkt. Taki sam wydźwięk miał wcześniej indeks PMI dla sektora usług, który w sierpniu wzrósł z 54,6 do 56,6 pkt. Koniunktura w USA wydaje się ogólnie rozgrzana. Widać to również na rynku pracy – liczba nowych wniosków o zasiłek dla bezrobotnych w USA wyniosła 206 tys. co oznacza, że od wielu miesięcy pozostaje na niskim poziomie.  

Mała zwycięska bitwa ludzi z maszynami na rynku pracy

Najbardziej ponure prognozy co do skutków AI dla rynku pracy nie sprawdziły się – możemy już to z całą pewnością powiedzieć. Minęły już prawie cztery lata od pojawienia się Chata GPT 3.0, więc nie jest to już taka młoda technologia. Jesteśmy już po kilku iteracjach rozwoju sztucznej inteligencji (najnowszy ChatGPT ma numerek 6.0) a jej adopcja zatoczyła już szerokie kręgi – jest wykorzystywana przez 30-40% pracowników w krajach rozwiniętych. Gdyby miało to mieć dramatyczne skutki dla rynku pracy, to jakieś tego przejawy już powinniśmy widzieć. Rok temu wydawało się nawet, że pierwsze takie jaskółki zmian, albo raczej kanarki w kopalni już są. Jednak ostateczny werdykt jest póki co negatywny. Niedawno napotkaliśmy ciekawy artykuł, który to dobrze pokazuje. 

Jego autorzy (J. S. Hartley, F. Jolevski, V. Melo i B. Moore) skorzystali z dostępnych miar ekspozycji poszczególnych zawodów na sztuczną inteligencję a następnie porównali je ze statystykami dotyczącymi zwolnień i nowych wakatów w ostatnich latach w USA (na poziomie zawodów właśnie). Odkryli, że sztuczna inteligencja nie wywołała ani statystycznie istotnej fali zwolnień, ani nawet zmniejszenia liczby nowych wakatów w zawodach, które zostały szczególnie przez nią dotknięte. Wniosek ten nie jest odosobniony. Na brak zwolnień pracowników w następstwie adopcji AI wskazuje też na przykład ten artykuł, którego autorzy pokazują, że firmy które najwięcej wydają na sztuczną inteligencję najszybciej też zwiększają zatrudnienie. 

Póki co wiemy tyle, że nie spełnił się najbardziej apokaliptyczny scenariusz na rynku pracy. Powodem jest najprawdopodobniej fakt, że wdrożenia AI w firmach okazały się trudniejsze niż sądzili optymiści i nie udało się zastąpić ludzi w procesach biznesowych na szeroką skalę. Nie znaczy to, że tak się nie stanie w przyszłości. Obawy w tej sprawie wciąż są zresztą żywe i są największe wśród osób, które w największym stopniu korzystają ze sztucznej inteligencji – co widać w wynikach badań ankietowych. Wygląda to trochę tak, jakby pracownicy z własnego doświadczenia widzieli, że AI mogłaby ich zastąpić, lub będzie mogła w niedalekiej przyszłości. Jednak nie przekłada się to z jakiegoś powodu na decyzje w firmach o redukcjach zatrudnienia. Traktujemy to jako małe zwycięstwo ludzi w walce z nieludźmi na rynku pracy. Wojny ono zapewne nie kończy, ale jakimś powodem do optymizmu jest.

Intensywność obaw o utratę pracy z powodu AI w zależności od intensywności używania AI

Źródło: J. S. Hartley, F. Jolevski, V. Melo i B. Moore link do artykułu

Komentarz rynkowy

• ZAGRANICA: Wprawdzie byki na rynku ropy naftowej dostały jeszcze jedną szansę wywindowania cen tego surowca na nowe maksimum, ale ostatecznie baryłka ropy Brent nie podrożała bardziej niż do $97. Brak impetu na rynkach surowcowych (przykładowo, spadały ceny płodów rolnych) sprawił, że inwestorzy zaczęli patrzeć na obligacje skarbowe na rynkach światowych nieco życzliwszym okiem. Dla tego rynku najważniejsza była jednak odebrana gołębio wypowiedź C. Wallera z Fed, w myśl której losy podwyżki stóp we wrześniu miałyby być uzależnione od sierpniowych danych o inflacji (w przyszłym tygodniu światło dzienne ujrzą dane PPI  i CPI, decyzja Fed za dwa tygodnie). Po tym delikatnym podwyższeniu poprzeczki dla podwyżki stóp rynki znów postrzegają wrześniowy ruch jako rzut monetą. Dodatkowym efektem było ponowne wystromienie krzywej, ale tym razem w wersji byczej (przez spadek rentowności na krótkim końcu). Wskazanie explicite danych inflacyjnych jako decydujących dla FOMC zmniejsza wagę dzisiejszej publikacji danych z rynku pracy. Nie znaczy to jednak, że nie będą miały w ogóle znaczenia. Trudniej jednak wyczytać z nich sygnał dla polityki pieniężnej a pole do interpretacji jest szersze. Przykładowo, na kombinację szybszego wzrostu płac i wyższej stopy bezrobocia rynki mogą reagować różnie, w zależności od tego, jaki model myślowy zależności między rynkiem pracy a inflacją dominuje w percepcji uczestników rynku. 
• POLSKA: Kontynuacja indukowanego czynnikami zewnętrznymi odprężenia na krajowych rynkach – złoty umocnił się o przeszło 1 grosz, rentowności SPW spadły o 2-4 pb, stawki IRS o 4 pb a indeksy giełdowe zakończyły dzień na zielono – słowem, sielanka. Można też znaleźć argumenty z analizy technicznej – część benchmarków rynku FI przegrała walkę z poziomami oporu (np. 5-letni swap nie przebił maksimum z maja b.r.). Tym niemniej, to od początku do końca historia globalna. Z kolei EUR-PLN postrzegamy jako parę walutową zamkniętą w całkiem szerokim paśmie wahań (4,29-35) i, biorąc pod uwagę jej obecną pozycję i zmienność z ostatnich tygodni, nie spodziewalibyśmy się przełomu w najbliższym czasie. Dziś w centrum uwagi znajdą się dane z USA, ale naprawdę interesujący będzie przyszły tydzień (RPP, amerykańska inflacja). 

Kalendarz najważniejszych odczytów makroekonomicznych w bieżącym tygodniu znajduje się tutaj.