W Polsce trwa reforma wskaźników referencyjnych. W jej przebiegu GPW Benchmark S.A. jako administrator, rozpoczął opracowywanie nowych wskaźników referencyjnych, m.in.: POLSTR oraz POLSTR Stopa Składana 1M, 3M i 6M. 

Ponadto Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) 18 maja 2026 roku potwierdziła, że ostatnim dniem publikacji WIBOR oraz WIBID dla terminów 1M, 3M i 6M będzie 31 grudnia 2036 roku, zgodnie z decyzją GPW Benchmark S.A., będącego administratorem tych wskaźników. Formalna ich likwidacja nastąpi 1 stycznia 2037 roku. Jednocześnie, zgodnie z dotychczasowymi i obecnym komunikatem, w najbliższym czasie zakończy się opracowywanie i publikowanie następujących wskaźników: 

• WIBID ON – do 1 października 2026 r.,
• WIBOR ON – do 1 października 2026 r., 
• WIBOR 1Y – do 22 grudnia 2026 r.*

*z dniem 22 grudnia 2025 r. w oparciu o dotychczasową metodę, a z dniem 22 grudnia 2026 r. w związku ze zobowiązaniem nałożonym na administratora przez organ nadzoru do kontynuowania publikacji wskaźnika referencyjnego na mocy art. 21 rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych, po przeprowadzeniu zmiany metody opracowywania wskaźnika referencyjnego WIBOR® dla Terminu Fixingowego 1Y.

Instytucje finansowe nie będą stosowały WIBOR-u do nowych umów do 31 grudnia 2026 roku. Od 1 stycznia 2027 roku wskaźnik ten będzie wykorzystywany wyłącznie do obsługi wcześniej zawartych umów. WIBOR do momentu całkowitego wygaszenia pozostanie pod nadzorem publicznym i będzie nadal regulowany zgodnie z przepisami rozporządzenia BMR.

Czym jest rozporządzenie BMR?
Rozporządzenie BMR to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014. Jego celem jest zapewnienie, aby wskaźniki referencyjne były ustalane w sposób rzetelny, przejrzysty i wiarygodny. Rozporządzenie BMR określa między innymi zasady dotyczące tworzenia wskaźników referencyjnych przez ich administratorów, przekazywania danych potrzebnych do ich obliczania oraz stosowania tych wskaźników w umowach finansowych.

Czym jest wskaźnik referencyjny?
Zgodnie z rozporządzeniem BMR wskaźnik referencyjny to indeks, który służy jako punkt odniesienia przy ustalaniu wartości instrumentu finansowego, wysokości płatności wynikającej z instrumentu finansowego lub umowy finansowej, a także przy ocenie wyników funduszu inwestycyjnego.

W praktyce wskaźnik referencyjny może być wykorzystywany między innymi do śledzenia stopy zwrotu danego indeksu, ustalania struktury aktywów w portfelu inwestycyjnym albo obliczania opłat za wyniki funduszu.

Do czego wykorzystywane są wskaźniki referencyjne?
Wskaźniki referencyjne mają szerokie zastosowanie na rynku finansowym, w szczególności do:

• ustalania oprocentowania kredytów, pożyczek oraz innych instrumentów finansowych,
• określania wysokości odsetek oraz płatności wynikających z umów,
• rozliczania transakcji finansowych pomiędzy stronami,
• pomiaru sytuacji rynkowej, w tym kosztu pieniądza.

Dlaczego wskaźniki referencyjne są ważne?

• pozwalają na obiektywne ustalanie oprocentowania,
• odzwierciedlają aktualną sytuację gospodarczą i rynkową.

Czym jest POLSTR?
POLSTR (Polish Short Term Rate) to nowy wskaźnik referencyjny:

• oparty na rzeczywistych transakcjach depozytowych,
• wyliczany jako wskaźnik overnight (O/N),
• administrowany przez GPW Benchmark S.A.

Jakie są podstawowe różnice między POLSTR i WIBOR?
Poniżej porównanie wskaźników w tabeli: 

WIBOR	POLSTR
Forward looking (np. 1M, 3M, 6M, 1Y)  Wskaźnik, który prognozuje przyszły koszt pieniądza, zawiera premię terminową	Backward looking (O/N, także Stopy Składane) Wskaźnik oparty na historycznych danych transakcyjnych, bez premii terminowej
Opiera się głównie na kwotowaniach na rynku międzybankowym	Opiera się na rzeczywistych transakcjach
Model prognozowany  (dane rzeczywiste i kwotowania banków)	Model rzeczywisty (rzeczywiste transakcje, zgodnie z zasadami określonymi przez administratora wskaźnika)

Czym jest Narodowa Grupa Robocza ds. reformy wskaźników referencyjnych?
Narodowa Grupa Robocza ds. reformy wskaźników referencyjnych (NGR) została powołana w związku z planowaną reformą wskaźników referencyjnych w Polsce, zakładającą m.in. wprowadzenie nowego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, którego danymi wejściowymi są informacje, które reprezentują transakcje ON (overnight). Celem prac NGR jest zapewnienie wiarygodności, przejrzystości i rzetelności opracowywania i stosowania nowego wskaźnika referencyjnej stopy procentowej.
W pracach NGR udział biorą przedstawiciele Ministerstwa Finansów, Narodowego Banku Polskiego, Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, Polskiego Funduszu Rozwoju, Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, Banku Gospodarstwa Krajowego, GPW Benchmark, a także wiodących banków komercyjnych, banków zrzeszających banki spółdzielcze, towarzystw funduszy inwestycyjnych oraz zakładów ubezpieczeń, jak również organizacje branżowe, które zrzeszają podmioty rynku finansowego.

 

W jaki sposób reforma wskaźników referencyjnych wpłynie na produkty banku? 

Klient indywidualny

Mikroprzedsiębiorcy

MŚP i korporacje

 

Gdzie mogę uzyskać więcej informacji na temat reformy wskaźników referencyjnych?
Więcej informacji można znaleźć na stronach na stronach:

• Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego – Prace narodowej grupy roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych - Komisja Nadzoru Finansowego,
• GPW Benchmark S.A.: https://gpwbenchmark.pl/,
• Związku Banków Polskich: Strona główna | Banki w Polsce.