Co to są wskaźniki referencyjne
Są to wskaźniki, na podstawie których ustalane jest oprocentowanie zmienne produktów lub instrumentów finansowych takich jak kredyty, lokaty, papiery dłużne, produkty finansowania handlu (wykup wierzytelności) czy produkty strukturyzowane. Przykładami wskaźników referencyjnych są m.in. WIBOR, LIBOR, EURIBOR. 

Te wskaźniki opracowują administratorzy wskaźników. Administrator wskaźnika to podmiot, który jest:

  • kontrolowany przez organ nadzoru i
  • niezależny od banków i innych instytucji finansowych.

Administrator wskaźnika wyznacza wskaźnik zgodnie z przyjętą metodyką i dba o spójność tego procesu z obowiązującymi regulacjami.

Reforma w zakresie wskaźników referencyjnych
W związku z kryzysem finansowym z lat 2008-2009 oraz stwierdzonymi nadużyciami, związanymi z opracowywaniem stawki referencyjnej LIBOR, rozpoczęły się prace mające na celu m.in. zmianę metodologii opracowywania wskaźników referencyjnych. Aby zapewnić przejrzystość, rzetelność i wiarygodność wskaźników referencyjnych na terenie Unii Europejskiej oraz zwiększyć ochronę konsumentów, zostało wydane Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)  tzw.  Rozporządzenie  BMR (pełna treść Rozporządzenia dostępna jest tutaj wraz z nowelizacją). Rozporządzenie BMR gruntownie reorganizuje obszar stawek referencyjnych wykorzystywanych na rynku finansowym i wprowadza nowy standard ich wyznaczania i stosowania.  

Kraje członkowskie Unii Europejskiej od 1 stycznia 2018 roku pracują nad reformą wskaźników referencyjnych, aby dostosować je do wymogów Rozporządzenia BMR.

Co zrobił w tym zakresie Bank Polska Kasa Opieki S.A.
Nasz Bank – podobnie jak cały sektor bankowy - opracował plan awaryjny określający działania, które zostaną podjęte w sytuacji, gdyby wskaźniki referencyjne zmieniły się w istotny sposób lub nie były już opracowywane.  W obecnie zawieranych z klientami umowach, wpisujemy zasady postępowania w takim przypadku.  Jeśli umowę zawarliśmy przed wejściem w życie Rozporządzenia BMR, klient może podpisać bezpłatny aneks do umowy, w którym zawarte są takie zasady. 

Wprawdzie wskaźniki WIBOR i EURIBOR zostały już dostosowane do wymogów Rozporządzenia BMR, ale nie możemy wykluczyć, że w przyszłości administratorzy tych wskaźników zmienią je w istotny sposób lub zaprzestaną ich opracowywania. Dlatego umieszczamy zasady postępowania w takim przypadku we wszystkich nowych umowach. 

Co to jest istotna zmiana wskaźnika referencyjnego
Istotna zmiana wskaźnika referencyjnego ma miejsce wówczas, gdy administrator wskaźnika wprowadzi trwałą zmianę w metodzie jego opracowywania. Taką zmianę administrator wprowadza w trybie określonym w dokumentacji danego wskaźnika referencyjnego. Dokumentację wskaźnika referencyjnego administrator publikuje na swojej stronie internetowej. Każdą istotną zmianę wskaźnika referencyjnego, zgodnie z Rozporządzeniem BMR, administrator poprzedza konsultacjami wraz z uzasadnieniem takiej zmiany. Sama zmiana wartości wskaźnika nie jest istotną zmianą wskaźnika, gdyż nie zmienia się wówczas metoda jego opracowywania.

Jakie są najnowsze zmiany w zakresie wskaźników referencyjnych
5 marca 2021 roku brytyjski organ nadzoru finansowego – Financial Conduct Authority (FCA) - ogłosił, że od 1 stycznia 2022 r. nie będzie opracowywany i publikowany dla większości walut i terminów wskaźnik referencyjny LIBOR. W przypadku waluty USD ma to nastąpić później, tj. od 1 lipca 2023 r. (szczegóły w tabeli poniżej). 

 

Nazwa Termin Data zaprzestania opracowywania
LIBOR CHF O/N, 1W, 1M, 2M, 3M, 6M, 12M 31.12.2021 r.
LIBOR EUR O/N, 1W, 1M, 2M, 3M, 6M, 12M 31.12.2021 r.
LIBOR GBP O/N, 1W, 2M, 12M 31.12.2021 r.
LIBOR JPY S/N, 1W, 2M, 12M 31.12.2021 r.
LIBOR USD 1W, 2M 31.12.2021 r.
LIBOR USD ON, 1M, 3M, 6M, 12M 30.06.2023 r.

 


Oznacza to, że po upływie dat wskazanych w tabeli te wskaźniki nie będą publikowane.
Pełną treść komunikatów FCA (w języku angielskim) i UKNF znajdziesz pod adresami:

 


Co musisz wiedzieć, jeśli masz produkty oprocentowane w oparciu o wskaźnik LIBOR 
Jeśli Twoja umowa zawiera zasady jej kontynuowania w przypadku, gdy wskaźnik referencyjny nie będzie opracowywany (zawiera tzw. klauzule fallback), a oprocentowanie produktu oparte jest o wskaźnik LIBOR wskazany w tabeli, nie musisz podejmować żadnych dodatkowych działań. Umowa będzie kontynuowana zgodnie z postanowieniami zawartymi w klauzulach fallback. Na podstawie tych postanowień zostanie ustalone nowe oprocentowanie.

Pracujemy, aby ustalić sposób kontynuacji wszystkich umów zawartych z klientami, w tym dla umów bez klauzul fallback. Bierzemy przy tym pod uwagę stanowiska odpowiednich organów państwowych, w tym Komisji Nadzoru Finansowego. 

Jakie jeszcze działania podejmujemy w związku z reformą wskaźników referencyjnych 
Najbliższe plany:
a) opracowaliśmy  projekt aneksu, w którym wskazujemy nowy wskaźnik” referencyjny dla obecnego wskaźnika LIBOR EUR
Jeśli chodzi o wskaźnik LIBOR CHF, Komisja Europejska skorzystała z przysługujących jej uprawnień i wyznaczyła zamiennik dla LIBOR CHF w postaci wskaźnika SARON korygowanego o  wartość wskazaną w wydanym przez Komisję Europejską rozporządzeniu. Rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2022 r.

Pełną treść rozporządzenia znajdziesz: LINK

b) w przypadku istotnych zmian lub zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego opracowaliśmy nowe zasady, które zaproponujemy naszym klientom w tym także w aneksach, o których mowa pod. lit. a;
  
c) przygotowaliśmy i uruchomiliśmy kampanię informacyjną w serwisach bankowości internetowej, z których korzystają nasi klienci, oraz na naszej stronie internetowej Banku. W kampanii informujemy o:
•    zmianach w zakresie wskaźników referencyjnych,
•    zasadach zawierania aneksu do umowy w zakresie wprowadzenia postanowień określających zasady jej kontynuowania, w przypadku istotnych zmian lub zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego,

d) zaproponowaliśmy klientom zawarcie aneksu

Będziemy również przekazywać za pośrednictwem naszej strony internetowej oraz w bezpośredniej komunikacji z naszymi klientami, kolejne informacje dotyczące planowanych i realizowanych działań związanych z reformą wskaźników referencyjnych.

  • Pytania i odpowiedzi

      • Pytania ogólne

          1. Co to jest rozporządzenie BMR? 
            To skrót od angielskiego tytułu  „Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014”.  Rozporządzenie BMR określa wspólne dla Unii Europejskiej ramy prawne  dla funkcjonowania obszaru stawek referencyjnych wykorzystywanych na rynku finansowym, wprowadza nowy standard ich wyznaczania i stosowania i nadzór nad ich opracowywaniem. 
             
          2. Czym jest wskaźnik referencyjny stopy procentowej? 
            To wskaźnik, na podstawie którego ustalane jest oprocentowanie zmienne produktów finansowych – np. kredytów, pożyczek i lokat. Przykładami wskaźników referencyjnych są m.in. WIBOR, LIBOR, EURIBOR. 
             
          3. Skąd brane są wartości wskaźników referencyjnych?
            Wskaźniki opracowują podmioty, sprawujące kontrolę nad opracowywaniem wskaźnika nazywane administratorami wskaźnika. Administrator wskaźnika to podmiot, który jest:
            • kontrolowany przez organ nadzoru,
            • niezależny od banków i innych instytucji finansowych.
            Administrator wskaźnika wyznacza wskaźnik zgodnie z przyjętą metodologią  i dba o zgodność tego procesu z obowiązującymi przepisami.
             
          4. Dlaczego wskaźniki referencyjne są zmieniane?
            Zmiana wskaźników referencyjnych wynika z zasad określonych Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)  tzw.  Rozporządzeniem  BMR, które mają zapewnić przejrzystość, rzetelność i wiarygodność wskaźników referencyjnych na terenie Unii Europejskiej oraz zwiększyć ochronę konsumentów.
             
          5. Które ze wskaźników referencyjnych ulegają zmianie?
            Brytyjski organ nadzoru finansowego – Financial Conduct Authority (FCA) - ogłosił, że od 1 stycznia 2022 r. nie będzie opracowywany i publikowany dla większości walut i terminów wskaźnik referencyjny LIBOR. W przypadku waluty USD ma to nastąpić później, tj. od 1 lipca 2023 r. (szczegóły w tabeli poniżej). 
             
            Nazwa Termin Data zaprzestania opracowywania
            LIBOR CHF O/N, 1W, 1M, 2M, 3M, 6M, 12M 31.12.2021 r.
            LIBOR EUR O/N, 1W, 1M, 2M, 3M, 6M, 12M  31.12.2021 r.
            LIBOR GBP O/N, 1W, 2M, 12M  31.12.2021 r.
            LIBOR JPY S/N, 1W, 2M, 12M 31.12.2021 r.
            LIBOR USD 1W, 2M 31.12.2021 r.
            LIBOR USD ON, 1M, 3M, 6M, 12M 30.06.2023 r.

            European Money Markets Institute (EMMI) ogłosił, że od 3 stycznia 2022 r. nie będzie opracowywany i publikowany wskaźnik referencyjny EONIA. Na podstawie Rozporządzenia wykonawczego KOMISJI (UE) 2021/1848) z dnia 21 października 2021 r. od 3 stycznia 2022 roku wskaźnik EONIA zistanie zastąpiony przez  wskaźnik referencyjny €STR.

          6. Jaki wskaźnik zastąpi LIBOR?
            Na podstawie Rozporządzenia wykonawczego KOMISJI (UE) 2021/1847 z dnia 14 października 2021 r. od 1 stycznia 2022 roku wskaźnik LIBOR CHF zostanie zastąpiony przez  wskaźnik referencyjny SARON Compound. 
            Na chwilę obecną Komisja Europejska nie wprowadziła zastępczego wskaźnika dla pozostałych wskaźników z grupy LIBOR.
            Niezależnie od działań Komisji Europejskiej, Bank planuje formalnie uzgodnić z klientami zastosowanie dla pozostałych wskaźników LIBOR następujących zastępczych wskaźników referencyjnych:

            dla LIBOR EUR – EURIBOR
            dla LIBOR GBP – ICE Term SONIA
            dla LIBOR USD – CME Term SOFR
            W związku z powyższym Bank może skontaktować się z Tobą proponując zawarcie odpowiedniego aneksu przewidującego wprowadzenie nowego wskaźnika referencyjnego.
             
          7. Na jakich zasadach LIBOR CHF zostanie zastąpiony przez SARON?
            Wskaźnik referencyjny LIBOR CHF zostanie od przyszłego roku automatycznie zastąpiony wskaźnikiem składanym SARON (SARON Compound). SARON jest administrowany przez szwajcarską spółkę SIX Swiss Exchange Financial Information AG (SIX), został też wpisany do rejestru wskaźników przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA). Ponieważ metody opracowywania tych wskaźników różnią się, decyzją Komisji Europejskiej wprowadzony został stały spread korygujący, który będzie dodawany do wartości wskaźnika SARON, aby ograniczyć do minimum ekonomiczne skutki zastąpienia wskaźnika LIBOR CHF. Spread korygujący jest medianą z różnic między daną stopą CHF LIBOR a stopą składaną SARON, liczoną na podstawie danych historycznych, jego wartość prezentuje poniższa tabela:
             
            LIBOR TERMIN ZAPADALNOŚCI (w miesiącach, M)  Zamiennik Wartość spreadu korygującego (%)
            CHF  1 M 1-miesięczna stopa składana SARON (SAR1MC) ISIN CH0477123886  -0,0571
            CHF  3 M 3-miesięczna stopa składana SARON (SAR3MC) ISIN CH0477123902 0,0031
            CHF  6 M 3-miesięczna stopa składana SARON (SAR3MC) ISIN CH0477123902  0,0741
            CHF 12 M 3-miesięczna stopa składana SARON (SAR3MC) ISIN CH0477123902  0,2048

             

          8. Na jakich zasadach EONIA zostanie zastąpiona przez €STR?
            Wskaźnik referencyjny EONIA zostanie od przyszłego roku automatycznie zastąpiona wskaźnikiem krótkoterminowej stopy procentowej dla euro €STR, publikowanym przez Europejski Bank Centralny. Ponieważ między tymi wskaźnikami występują różnice w zakresie metodyki, decyzją Komisji Europejskiej wprowadzony został stały spread korygujący o wartości 0,085, który będzie dodawany do wartości wskaźnika €STR, aby ograniczyć do minimum ekonomiczne skutki zastąpienia wskaźnika EONIA.

          9. Jakie działania podjął Bank w zakresie zmiany wskaźników referencyjnych?
            Bank opracował plan awaryjny określający działania, które zostaną podjęte w sytuacji, gdyby wskaźniki referencyjne zmieniły się w istotny sposób lub nie były już opracowywane.  W obecnie zawieranych z klientami umowach, wpisujemy zasady postępowania w takim przypadku.  Jeśli umowę zawarliśmy przed wejściem w życie Rozporządzenia BMR, możesz podpisać bezpłatny aneks do umowy, w którym zawarte są takie zasady.

      • Pytania o produkt/umowę

          1. Czy bank przygotuje aneksy wprowadzające nowy wskaźnik referencyjny do obowiązujących umów kredytowych?
            Tak - w przypadku gdy zawarta umowa kredytowa referuje do wskaźnika LIBOR EUR. 
            W tym celu Bank skontaktuje się z Tobą, w celu zawarcia aneksu do umowy wprowadzającej nowy wskaźnik referencyjny w związku z zaprzestaniem opracowywania dotychczasowego wskaźnika LIBOR.

            Nie - w przypadku gdy zawarta umowa kredytowa referuje do wskaźnika LIBOR CHF, gdyż zmiana wskaźnika referencyjnego na SARON nastąpi automatycznie z mocy prawa i nie wpłynie na realizację postanowień Twojej umowy kredytu. Jedyne co się zmieni to stopa bazowa, na której oparte jest oprocentowanie Twojego kredytu. Nie będzie potrzebny aneks do umowy kredytowej w tym zakresie. Nie poniesiesz też żadnych dodatkowych kosztów związanych z tą zmianą. Terminy spłat rat kredytu i odsetek oraz okresy odsetkowe/obrachunkowe oraz sposób informowania o tych ratach pozostają bez zmian. Nie musisz podejmować żadnych działań.
             
          2. Czy i jak zmieni się oprocentowanie mojego kredytu w związku ze zmianą wskaźnika?
            Sama zmiana wskaźnika powinna pozostać neutralna dla klientów i banku. W celu ograniczenia do minimum ekonomicznych skutków wprowadzenia zamiennika, przewidziano możliwość wprowadzenia tzw. spreadu korygującego, w celu niwelowania różnicy w wartościach między wskaźnikiem wycofywanym a wskaźnikiem zastępującym. Należy jednak zwrócić uwagę, że nowy wskaźnik referencyjny może cechować się inną charakterystyką niż ten który był stosowany wcześniej, np. większą zmiennością.
             
          3. Jak zmieni się rata mojego kredytu w związku ze zmianą wskaźnika?
            Wszystkie kredyty oparte o zmienną stopę procentową związane są z ryzykiem jej zmiany. Spadek lub wzrost wskaźnika referencyjnego wpływa bezpośrednio na zmianę wysokości Twojej raty odsetkowej

            Przykład
            Masz kredyt, którego oprocentowanie wynosi 2,23%. Na oprocentowanie składają się wskaźnik w wysokości 0,23% oraz marża 2%.
            Jeśli wskaźnik wzrośnie o 0,5% - do poziomu 0,73% - oprocentowanie Twojego kredytu wzrośnie o 0,5% i wyniesie 2,73%
            W celu ograniczenia ryzyka zmiany stopy procentowej opartej na wartości wskaźnika referencyjnego możesz złożyć w banku wniosek o zmianę formuły oprocentowania ze zmiennego na stałego w okresie kolejnych 5 lat. W przypadku stałego oprocentowania jego wartość nie zmienia się w ustalonym z góry okresie. Po upływie okresu obowiązywania stałej stopy oprocentowania, będziesz mógł ją przedłużyć na kolejne 5 lat, na warunkach uzgodnionych z bankiem, lub powrócić do formuły zmiennego oprocentowania.
             
          4. Na jakiej podstawie będzie obliczana rata mojego kredytu po wycofaniu wskaźnika referencyjnego?
            Bank będzie stosował nowe wskaźniki referencyjne o ile:
            - zostaną one wprowadzone do Twojej umowy w związku z zawarciem stosowanego aneksu lub
            - decyzja o stosowaniu nowego wskaźnika zostanie podjęta z mocy prawa.
             
          5. Czy po wycofaniu wskaźnika LIBOR bank przewalutuje mój kredyt na PLN?
            Nie. W przypadku zawarcia z Bankiem aneksu zmieni się jedynie wskaźnik referencyjny, stosowany do wyliczania oprocentowania kredytu.
             
          6. Czy zmienią się zasady przewalutowania kredytów w walucie obcej?
            Nie. W przypadku zawarcia z Bankiem aneksu zmieni się jedynie wskaźnik referencyjny, stosowany do wyliczania oprocentowania kredytu.
             
          7. Co mam zrobić, aby podpisać aneks dotyczący zmiany wskaźnika referencyjnego?
            W celu podpisania aneksu do umowy kredytowej,  zapraszamy do wybranego oddziału Banku. Aneks jest do podpisania przez wszystkich kredytobiorców.
             
          8. Gdzie znajdę więcej informacji na temat zmian i zasad opracowywania nowych wskaźników referencyjnych?

            Rozporządzenie BMR:
            https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32016R1011&from=EN 
            https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:32021R0168&qid=1615204032271&from=en 

            Strony administratorów wskaźników:
            WIBOR https://gpwbenchmark.pl/ 
            Fixing NBP https://www.nbp.pl/ 
            LIBOR https://www.theice.com/iba 
            EURIBOR https://www.emmi-benchmarks.eu/emmi/ 
            UKNF: https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/Wskazniki_referencyjne 
      • Pytania o ryzyka

        • Ryzyko zmiany metody lub zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego przez administratora 
          Administrator wskaźnika uprawniony jest do wprowadzenia zmian w metodzie opracowywania wskaźnika referencyjnego.  Przesłanką i uzasadnianiem  zmiany metody opracowywania wskaźnika referencyjnego dla administratora może być przykładowo konieczność dostosowania się  do wymogów Rozporządzenia BMR lub innych wytycznych organu nadzorującego. 

          Zmiana metody opracowywania wskaźnika referencyjnego może wpływać na jego wartość a tym samym może wpływać bezpośrednio na zmianę wysokości Twojej raty odsetkowej.

Uprzejmie informujemy, że w ramach naszej witryny używamy plików cookies w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie oraz w sposób dostosowany do Twoich indywidualnych preferencji. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień oznacza, że akceptujesz otrzymywanie plików cookies. Zmiany ustawień dla plików cookies możesz dokonać w każdym momencie użytkowania serwisu.
Zgadzam się na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym poprzez profilowanie, oraz w celach analitycznych, moich danych osobowych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania ze stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności, w tym zapisywanych w plikach cookies, przez Bank Pekao S.A. w celu marketingu produktów i usług podmiotów trzecich oraz i przez podmioty współpracujące z Bankiem w tym podmioty z grupy kapitałowej Banku oraz Zaufanych partnerów. 

Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Przyjmuję do wiadomości, że mogę  w dowolnym momencie wycofać tę zgodę np. poprzez jej odznaczenie pod klauzulą informacyjną cookies, znajdującą się na stronie. Wycofanie przeze mnie zgody nie ma wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie mojej zgody przed jej wycofaniem.

Podstawowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych
Administrator danych
Bank Polska Kasa Opieki S.A.
Podmioty z Grupy Kapitałowej Banku - pełna lista dostępna jest tutaj
Zaufani Partnerzy - pełna lista dostępna jest tutaj

Cele przetwarzania danych
1. Marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne
2. Świadczenie usług Banku
3. Dopasowanie treści witryn internetowych Banku do Twoich zainteresowań
4. Wykrywanie botów i nadużyć w usługach Banku
5. Pomiary statystyczne i udoskonalenie usług Banku

Podstawy prawne przetwarzania danych
1. Marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne, dotyczący produktów lub usług Banku - prawnie uzasadniony interes Banku
2. Marketing, w tym profilowanie oraz cele analityczne, dotyczący produktów lub usług podmiotów trzecich (podmioty z grupy kapitałowej Banku oraz Zaufani Partnerzy) - Twoja dobrowolna zgoda
3. Usługi Banku - niezbędność przetwarzania danych osobowych do wykonania umowy
4. Pozostałe cele - Uzasadniony interes Banku

Odbiorcy danych
Podmioty przetwarzające dane na zlecenie administratora, w tym agencje marketingowe oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa Podmioty z grupy kapitałowej Banku oraz Zaufani Partnerzy.

Prawa osoby, której dane dotyczą
Prawo żądania sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych; prawo wycofania zgody na przetwarzanie danych osobowych; sprzeciwu wobec przetwarzania, inne prawa, o których mowa w szczegółowej informacji o przetwarzaniu danych.

Więcej szczegółów
Klauzula Informacyjna Cookies
Polityka prywatności

Polityka prywatności Akceptuję