Pobierz raport

Pszenica

• Lipiec przyniósł silne odbicie cen na europejskim rynku zbóż. Czynnikiem mającym decydujący wpływ na zmianę sytuacji rynkowej był powrót napięć geopolitycznych na świecie. Notowania pszenicy na głównej europejskiej giełdzie Euronext najpierw wyraźnie wzrosły, po czym lekko osłabiły się, pozostając jednak na wysokim poziomie. Na koniec analizowanej sesji (27 lip) cena kontraktu o najbliższej dacie realizacji (wrz’26) była wyższa aż o 11% w porównaniu do odczytu sprzed miesiąca. Tylko nieznacznie słabszą dynamikę (+10%) odnotowano w przypadku kolejnej dostawy, na grudzień. W rezultacie notowania pszenicy w ujęciu kontynuacyjnym (kontrakty o najwyższych obrotach) przewyższyły poziom z ubiegłego roku o 15%.
• Presję na wzrost notowań pszenicy wywierały w ostatnim okresie intensywne wzajemne ataki Ukrainy i Rosji na infrastrukturę portową oraz flotę przeciwnika. To pierwsze tak poważne zakłócenia transportu korytarzami czarnomorskimi od kilku lat. Rosja zaatakowała m.in. Odessę i Czarnomorsk, zaś Ukraina dokonała ataków m.in. na port w Noworosyjsku. Oba kraje należą do czołówki światowych eksporterów zbóż, stąd wzrost obaw o utrzymanie dostaw na rynek globalny. Pod koniec ubiegłego tygodnia USA i Ukraina zapowiedziały przedstawienie mechanizmu, który powinien pozwolić przywrócić funkcjonowanie korytarzy morskich. To z kolei spowodowało lekkie osłabienie notowań. Niemniej żadne wiążące decyzje nie zapadły, zaś sytuacja pozostaje dynamiczna.
• Unijny ośrodek badawczy JRC MARS obniżył w lipcu prognozy plonowania pszenicy w 2026 roku, pod wpływem niekorzystnego wpływu wysokich temperatur na kondycję upraw. Według tej projekcji średnia wydajność będzie niższa o 2% od przewidywanej miesiąc wcześniej oraz niższa o 7% niż rok wcześniej. Jest to efekt redukcji w większości krajów kluczowych dla wyniku produkcji UE. Rynek jednak spodziewał się tego ruchu, a sam fakt wpływu pogody na unijne zbiory został skonsumowany już wcześniej.

Kukurydza

• Dynamiczny wzrost notowań odnotowano również na rynku kukurydzy. Na koniec analizowanej sesji kontrakt z dostawą w sierpniu, tj. ostatni przed zbiorami w UE, był droższy o 16% w porównaniu do stanu sprzed miesiąca. W takim samym tempie rosły ceny kolejnej dostawy, obejmującej już ziarno z nowych zbiorów. W ujęciu kontynuacyjnym notowania kukurydzy osiągnęły najwyższy poziom od połowy 2023 r., kształtując się 28% powyżej analogicznego okresu z ubiegłego roku.
• Istotnym czynnikiem, który windował ceny kukurydzy w ostatnich tygodniach była eskalacja działań wojennych na Morzu Czarnym. Ukraina jest jednym z czołowych dostawców kukurydzy na rynek globalny, z 11-procentowym udziałem w światowym eksporcie. Warunki realizacji transportu z tego kraju będą kluczowe dla dalszego kształtowania się cen.
• Zaognieniu uległa również sytuacja na Bliskim Wschodzie. Efektem był powrót trendu wzrostowego na rynku ropy naftowej, co z kolei miało wpływ na zwyżkę ceny zbóż. W ciągu ostatniego miesiąca ropa Brent podrożała o 28%, przekraczając 90 dol., po raz pierwszy od początku czerwca. W ostatnich dniach obserwujemy deeskalację napięcia w regionie, co znalazło odzwierciedlenie w spadku cen. Sytuacja jednak może się zmienić, jeśli strony konfliktu nie dojdą do, choćby czasowego, porozumienia.
• Kolejnym czynnikiem, pod którego wpływem kształtują się ceny są obawy o poziom tegorocznej produk-cji w UE. JRC MARS w zaktualizowanej prognozie z powodu upałów obniżył średnie plonowanie kukurydzy w Unii o 6% względem poprzedniej projekcji, do poziomu niższego zarówno w relacji rocznej (-3%), jak i w porównaniu do średniej 5-letniej (-2%). We Francji, która należy do ścisłej unijnej czołówki zbiory mają być niższe aż o 13% niż oczekiwane jeszcze w czerwcu oraz niższe o 11% r/r. W przypadku Polski redukcja była niewielka, bo tylko o 1%. Warunki pogodowe w sierpniu przesądzą o dalszych zmianach prognoz.

Rzepak

• W lipcu dynamiczne zmiany obserwowaliśmy też na rynku rzepaku. Najpierw nastąpił silny wzrost cen do poziomów nienotowanych od początku 2023 roku, po czym rzepak zaczął tanieć. Na koniec analizowanej sesji (27 lip) ceny kontraktu zapadającego w sierpniu tj. pierwszego w nowym sezonie, spadły do poziomu o 3% niższego niż miesiąc wcześniej. Z kolei w przypadku kolejnej daty dostawy, na listopad, osłabienie były niewielkie, zaś notowania pozostały powyżej poziomu sprzed miesiąca (+4%). W ujęciu kontynuacyjnym rzepak był droższy niż rok wcześniej, a dynamika roczna wyniosła 6%.
• Istotny wpływ na zmiany notowań roślin oleistych, w tym rzepaku, miał rynek ropy naftowej. Najpierw odbicie cen ropy po eskalacji działań na Bliskim Wschodzie ciągnęło za sobą notowania roślin oleistych. Natomiast, gdy nastąpiła zmiana trendów i ropa zaczęła taniec znalazło to swoje odzwierciedlenie w presji na spadek cen ziarna. Sytuacja polityczna w regionie pozostaje dynamiczna, co oznacza ryzyko wysokich fluktuacji na globalnym i europejskim rynku oleistych.
• Czynnikiem, który sprzyja utrzymywaniu się cen rzepaku na wysokich poziomach są słabsze prognozy tegorocznych zbiorów w UE, będące efektem upałów z początku lata. W lipcu JRC MARS skorygował w dół projekcje plonowania rzepaku – średni plon ma być o 1% niższy niż zakładany przed miesiącem oraz o 6% niższy od poziomu z 2025 roku. Był to efekt pogorszenia perspektyw przede wszystkim w Niemczech, Czechach oraz Węgrzech. W Polsce nie dokonano korekty, ale należy podkreślić, że oczekiwana wydajność ma być niższa o 10% r/r.
• Z kolei ograniczeniem dla wzrostów powinny być pozytywne projekcie bilansu oleistych na świecie. Zbiory soi, najważniejszej rośliny z tego segmentu, mają osiągnąć 442 mln ton, bijąc kolejny rekord. Równolegle jest spodziewany aż 13-procentowy wzrost światowych zbiorów słonecznika. Pozytywnie wyglądają też prognozy dla rzepaku. Globalne zbiory wszystkich głównych roślin oleistych mają być wyraźnie wyższe niż średnia 5-letnia.