O raporcie - Raport MŚP - Bank Pekao S.A.

O raporcie

Raport o sytuacji mikro, małych i średnich firm w Polsce jest publikowany corocznie przez Bank Pekao w oparciu o wywiady telefoniczne z właścicielami 7,5 tysiąca firm zatrudniających do 249 osób (99,8% wszystkich aktywnych firm w Polsce). W roku 2018 w raporcie po raz pierwszy znalazły się również firmy średnie, tworząc w ten sposób pełny obraz firm w grupie MŚP.

Reprezentatywne wyniki badania są prezentowane na poziomie krajowym, regionalnym (16 województw) oraz sub-regionalnym (72 grupy powiatów), w podziale na sektory (produkcja, usługi, handel i budownictwo) oraz wielkość firm (mikro, małe i średnie firmy).

Raport porusza między innymi kwestie sytuacji firm, zatrudnienia, inwestycji, eksportu, innowacji, finansowania zewnętrznego, otoczenia biznesowego oraz barier rozwojowych.

Każdego roku wybierany jest temat specjalny raportu. Tematem specjalnym były już fundusze unijne, e-gospodarka, eksport, innowacje, firmy rozpoczynające działalność gospodarczą oraz technologie cyfrowe. W najnowszym raporcie z roku 2018 tematem specjalnym została ekspansja zagraniczna polskich firm, jako nawiązanie i rozwinięcie tematu specjalnego z roku 2013, którym był eksport.

W raporcie prezentowane są także oficjalne dane statystyczne dotyczące mikro, małych i średnich firm, jak również perspektywy makroekonomiczne dla polskiej gospodarki.

INTERAKTYWNY SPIS TREŚCI

Słowo wstępu

Mamy przyjemność zaprezentować Państwu dziewiątą edycję „Raportu o sytuacji mikro, małych i średnich firm w Polsce”, przygotowanego przez Bank Pekao S.A. Tegoroczne opracowanie przynosi bardzo ważną zmianę. W poprzednich odsłonach badaniem objęte zostały jedynie mikro i małe przedsiębiorstwa, czyli zatrudniające odpowiednio do 9 oraz do 49 pracowników, natomiast w tym roku po raz pierwszy przeanalizowaliśmy także firmy średnie. Dzięki temu najnowszy Raport przedstawia pełny obraz sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce.

Decyzja o rozszerzeniu obszaru badania jest odpowiedzią na wzrost znaczenia gospodarczego sektora MŚP w Polsce. Nowa formuła raportu to także konsekwencja kierunków rozwoju działalności Banku Pekao. Od ponad roku w ramach struktury Banku funkcjonuje Pion Bankowości Małych i Średnich Przedsiębiorstw, wyspecjalizowany w świadczeniu usług dla MŚP. W kręgu naszych zainteresowań znajdują się także najmniejsze podmioty gospodarcze - mikrofirmy. Ze względu na specyfikę tego sektora rynku, za ich obsługę odpowiada utworzony w tym celu obszar Klienta Biznesowego w ramach Pionu Bankowości Detalicznej. Jak wyraźnie widać, w zależności od skali i potrzeb działalności, staramy się dopasować nasze produkty i usługi tak, aby być dla naszych Klientów jak najlepszym partnerem w rozwoju biznesu.

W tegorocznej edycji Raportu szczególną uwagę przykładamy do zagranicznej ekspansji polskich firm, przede wszystkim do eksportu. Bez wątpienia dynamiczny wzrost naszej gospodarki zawdzięczamy w dużej mierze rodzimym przedsiębiorstwom, które w różnych obszarach rozwijają biznes w kraju i za granicą, przez co są wizytówką naszego kraju, przyczyniając się do umacniania pozytywnego wizerunku w różnych częściach świata. Pokazują postępowe, innowacyjne i zaawansowane technologicznie oblicze naszego kraju.

Choć w efekcie wzrostu konsumpcji wewnętrznej rynek krajowy jest dzisiaj dla większości polskich firm głównym kierunkiem zbytu, wiele z nich nie chce ograniczać się tylko do tego obszaru. Małe i średnie przedsiębiorstwa aktywnie wychodzą na obce rynki i z powodzeniem zaczynają rozwijać tam swoją działalność. Obecnie przedsiębiorcy z Polski prowadzą biznes głównie w Unii Europejskiej. Coraz częściej zaczynają również prężnie działać na innych kontynentach. Eksport ma olbrzymi wpływ na rozwój gospodarki. W 2017 roku eksport stanowił ponad połowę PKB naszego kraju.

Z punktu widzenia Banku kluczowe jest zapewnienie firmom działającym poza granicami kraju jak najlepszych instrumentów i wsparcia doradczego w rozwoju biznesu na nowych rynkach. Finansowanie eksportu, zabezpieczenie kontraktów, wymiana walut – to obszary, z których coraz częściej korzystają polscy przedsiębiorcy. Należy przy tym pamiętać, że produkcja, usługi i handel podlegają ciągłym innowacjom i postępującej cyfryzacji. Ekspansja polskich firm na zagraniczne rynki przy jednoczesnym rozwoju technologicznym stawia przed bankami nowe wyzwania. Nasi Klienci coraz częściej poszukują narzędzi finansowych umożliwiających efektywne i bezpieczne sposoby rozliczeń z kontrahentami.

Wierzymy, że przy kompleksowym wsparciu instytucji publicznych, otoczenia biznesu i instytucji finansowych, takich jak Bank Pekao, polskie firmy będą coraz silniej obecne na światowych rynkach. Ekspansja zagraniczna zapewni z kolei mocny impuls do rozwoju naszej gospodarki w kolejnych latach.

Badanie jest elementem społecznej odpowiedzialności biznesu Banku. Na łamach raportu gościmy artykuły wielu naszych partnerów, którzy oferują wsparcie w eksporcie. Położyliśmy nacisk na to, aby publikacja miała przede wszystkim wymiar praktyczny. Mamy nadzieję, że znajdą w niej Państwo konkretne informacje o tym, jak rozpocząć albo rozwijać działalność za granicą, jak radzić sobie z barierami oraz jak wzmocnić swoją pozycję rynkową.

Życzymy owocnej lektury!

Michał Krupiński
Prezes Zarządu Banku

Magdalena Zmitrowicz
Wiceprezes Zarządu Banku
Pion Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Marek Tomczuk
Wiceprezes Zarządu Banku
Pion Bankowości Detalicznej

Pobierz ten artykuł

Pobierz

Metodologia badań

Celem badania było poznanie opinii właścicieli mikro, małych i średnich przedsiębiorstw na temat istotnych obszarów funkcjonowania przedsiębiorstw. Wykonawcą badania, podobnie jak w ośmiu poprzednich latach, była agencja badawcza PBS sp. z o.o.

Narzędziem badawczym był ustrukturyzowany kwestionariusz wywiadu. Zawierał on wystandaryzowane pytania dotyczące określonego problemu lub zagadnienia, uporządkowane w odpowiedniej kolejności i pogrupowane w bloki tematyczne. Kwestionariusz przygotowany został przez Bank Pekao SA i składał się z 73 pytań.

Co roku Respondenci wypowiadają się na temat:

  • oceny sytuacji gospodarczej,
  • sytuacji finansowej,
  • zatrudnienia,
  • dostępności
  • zewnętrznego finansowania,
  • inwestycji,
  • eksportu,
  • innowacyjności,
  • otoczenia biznesu.

Co roku poruszany jest też temat dodatkowy. W tym roku jest to blok pytań dotyczący działalności eksportowej.

W większości przypadków respondenci byli pytani o ocenę ostatnich 12 miesięcy (np. „sytuacja Pani/Pana firmy jest obecnie dużo lepsza/lepsza/taka sama/gorsza/dużo gorsza niż roku temu”) oraz ocenę perspektyw rozwoju w ciągu najbliższych 12 miesięcy (np. „sytuacja Pani/Pana firmy będzie w ciągu najbliższych 12 miesięcy dużo lepsza/lepsza/taka sama/gorsza/dużo gorsza niż obecnie”).

Przedsiębiorstwa biorące udział w badaniu zostały podzielone na:

  • mikrofirmy – przedsiębiorstwa, w których pracuje maksymalnie 9 osób,
  • małe firmy – przedsiębiorstwa, w których zatrudnia się od 10 do 49 pracowników,
  • średnie firmy – przedsiębiorstwa, w których pracuje od 50 do 249 pracowników.

Badanie opinii właścicieli mikro, małych i średnich przedsiębiorstw zrealizowane zostało w formie wywiadów telefonicznych przeprowadzanych ze studia telefonicznego PBS w Sopocie. Łącznie zrealizowano 7 448 wywiady, z czego 6 024 wywiadów z właścicielami mikrofirm, 922 wywiadów z właścicielami małych firm i 502 z osobami, które reprezentowały średnie firmy. Badanie zostało przeprowadzone w dniach od 3 września do 26 października 2018 roku.

W badaniu zastosowano schemat losowania warstwowego nieproporcjonalnego*. Wybrana metodologia badawcza pozwoliła uzyskać reprezentatywne wyniki badania dla przedsiębiorstw, w których pracuje nie więcej niż 249 osób. Schemat ten umożliwił porównywanie wyników na poziomie grup powiatów (podregiony GUS).

Warstwy zdefiniowane zostały przez następujące zmienne warstwujące:

  • zmienna geograficzna: podregion (72 podregionów NUTS 3),
  • kategoria wielkości zatrudnienia (0–9, 10–49, 50–249 – firmy mikro, małe i średnie),
  • branża (grupy PKD: budownictwo, produkcja, usługi, handel).

Dla każdego z elementów zmiennej geograficznej zrealizowano średnio 96 jednostek na każdy podregion(łącznie n = 7 448).

Na poziomie ufności 0,95 ** maksymalny błąd statystyczny dla wartości procentowych wynosi:

  • cały kraj – nie więcej niż ± 1,8 pkt %,
  • na poziomie województwa – około ± 5 pkt %,
  • w podregionie – około ± 10 pkt %.

Na poziomie ufności 0,95 maksymalny błąd statystyczny dla wartości indeksów wynosi:

  • cały kraj – nie więcej niż ± 0,5 pkt,
  • na poziomie województwa – około ± 2 pkt,
  • w podregionie – około ± 4 pkt.

W każdej warstwie geograficznej liczba wywiadów podzielona została nieproporcjonalnie pomiędzy warstwy określone przez wielkość zatrudnienia oraz branżę. Zastosowanie schematu nieproporcjonalnego miało na celu takie skonstruowanie próby, by oprócz wnioskowania na poziomie zmiennej geograficznej (województwa lub podregionu), możliwe było również porównywanie wyników na poziomie czterech głównych branż działalności:

  • produkcja,
  • usługi,
  • handel,
  • budownictwo.

Losowanie jednostek odbyło się niezależnie w każdej warstwie, z wykorzystaniem schematu prostego*** z jednakowym prawdopodobieństwem wyboru.

Operat doboru stanowiła komercyjna baza danych, zawierająca informacje geograficzne, administracyjne, teleadresowe, branżę działalności oraz wielkość zatrudnienia.

Za względu na nieproporcjonalny schemat doboru, przed analizą danych struktura próby została dopasowana do struktury populacji. Zastosowano wagę analityczną uwzględniającą:

  • podregion GUS,
  • grupę zatrudnienia,
  • branżę działalności.

W pierwszym etapie ważenia na podstawie danych z rejestru REGON określona została struktura populacji ze względu na wspomniane wyżej zmienne. W kolejnym kroku struktura próby została skorygowana, by odzwierciedlała strukturę populacji. Po zastosowaniu wagi możliwe jest wnioskowanie na poziomie całego kraju.

Tabela 1 przedstawia liczbę wywiadów zrealizowanych w poszczególnych województwach, wśród mikro, małych i średnich firm oraz wśród firm z poszczególnych branż.

Na potrzeby raportu stworzono indeks (wskaźnik odpowiedzi). Jest on odniesiony do 100. Oznacza to, że 100 jest jego wartością neutralną. Zastosowano następującą skalę wag dla indywidualnych odpowiedzi na pytania:

  • 50 – dużo gorzej,
  • 75 – gorzej,
  • 100 – ani lepiej, ani gorzej,
  • 125 – lepiej,
  • 150 – dużo lepiej.

Indeks równy 50 oznacza minimalną (najgorszą możliwą) ocenę. Indeks równy 150 oznacza maksymalną (najwyższą możliwą) ocenę.

W raporcie, na mapach prezentujących wyniki, indeks prezentowany jest jako X⁄Y, gdzie:

  • X – oznacza indeks za ostatnie 12 miesięcy,
  • Y – oznacza indeks za przyszłe 12 miesięcy.

Kolorystyka map odnosi się do różnicy między wskaźnikiem koniunktury za ostatnie i przyszłe 12 miesięcy.

Na mapkach prezentujących wyniki pytań z obszaru otoczenia biznesowego prezentowany jest tylko indeks dla sytuacji teraźniejszej (brak rozróżnienia na ostatnie i przyszłe 12 miesięcy). Wynika to z faktu, iż respondenci oceniali satysfakcję z usług świadczonych obecnie przez instytucje otoczenia biznesowego. Kolorystyka tych map odnosi się do różnicy między indeksem za rok 2018 w poszczególnych podregionach (mapy województw) / województwach (mapa Polski), a wynikiem ogólnym dla całej Polski.

Dodatkowo na mapach w publikacji książkowej prezentowane są słupki w kolorze bordowym, orzechowym, turkusowym, zielonym, fioletowym, różowym oraz bordowym. Oznaczają one średnie z indeksów za ostatnie i przyszłe 12 miesięcy za rok 2013 (orzechowy słupek), 2014 (turkusowy słupek), 2015 (zielony słupek), 2016 (fioletowy słupek), 2017 (różowy słupek) oraz 2018 (bordowy słupek).

 

-------------

* W każdej warstwie geograficznej liczba wywiadów podzielona została nieproporcjonalnie pomiędzy warstwy określone przez wielkość zatrudnienia oraz branżę.

** Oznacza to 95-procentowe prawdopodobieństwo, że wynik pomiaru zawiera się ± w granicy błędu statystycznego.

*** Każdy element z operatu losowania ma jednakową szansę znalezienia się w próbie.

Pobierz ten artykuł

Pobierz

Struktura raportu

Tegoroczny Raport składa się z dziesięciu rozdziałów. Poniżej znajdą Państwo krótką charakterystykę
poszczególnych rozdziałów.

ROZDZIAŁ II METODOLOGIA BADAŃ – rozdział opisujący metodologię badań prowadzonych
wśród właścicieli mikro, małych i średnich firm.

ROZDZIAŁ III OGÓLNA SYTUACJA GOSPODARCZA – rozdział prezentujący najważniejsze, istotne
z punktu widzenia mikro, małych i średnich firm, dane makroekonomiczne wraz z prognozami na najbliższe miesiące.

ROZDZIAŁ IV OGÓLNA SYTUACJA GOSPODARCZA MIKRO, MAŁYCH I ŚREDNICH FIRM – rozdział prezentujący najważniejsze dane statystyczne dotyczące przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem mikro, małych i średnich firm.

ROZDZIAŁ V WYNIKI BADANIA MIKRO, MAŁYCH I ŚREDNICH FIRM W ROKU 2018 – POZIOM OGÓLNOPOLSKI – rozdział zawierający wyniki badań właścicieli mikro, małych i średnich firm, prowadzonych w formie wywiadów telefonicznych. Wyniki badania są prezentowane w formie graficznej (mapy i wykresy) oraz opisowej na poziomie krajowym i wojewódzkim, w podziale na branże (przemysł, budownictwo, handel, usługi), według wielkości firm (mikro, małe i  średnie przedsiębiorstwa) oraz okresu funkcjonowania na rynku (wyłącznie dla firm działających krócej niż 3 lata).

ROZDZIAŁ VI PODSUMOWANIE – streszczenie najważniejszych wyników badania.

ROZDZIAŁ VII EKSPORT MIKRO, MAŁYCH I ŚREDNICH FIRM W POLSCE – rozdział składający się z artykułów przygotowanych przez ekspertów Banku oraz partnerów zewnętrznych, które dotyczą ekspansji zagranicznej polskich firm, w tym przede wszystkim eksportu polskich produktów i usług. W rozdziale tym są także zaprezentowane przedsiębiorstwa – klienci Banku Pekao SA, które w swojej działalności działają na rynkach zagranicznych.

ROZDZIAŁ VIII ANEKS STATYSTYCZNY – ZESTAWIENIE WSKAŹNIKÓW KONIUNKTURY WEDŁUG
WIELKOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW, REGIONU ORAZ BRANŻY
– prezentacja wybranych wskaźników
koniunktury w poszczególnych województwach – ogólnie i w podziale na mikro i małe przedsiębiorstwa oraz branże (produkcja, usługi, handel, budownictwo).

ROZDZIAŁ IX ANEKS STATYSTYCZNY – WYBRANE DANE SPOŁECZNO-GOSPODARCZE – rozdział
zawiera zestawienie najważniejszych danych statystycznych dotyczących przedsiębiorstw, przedstawionych na poziomie ogólnopolskim i wojewódzkim.

ROZDZIAŁ X WYNIKI BADANIA MIKRO I MAŁYCH FIRM W ROKU 2018 – POZIOM WOJEWÓDZKI
rozdział zawierający wyniki tegorocznego badania, które są prezentowane w formie graficznej
(mapy i wykresy) na poziomie 72 grup powiatów w każdym z 16 województw. Dla każdego z podregionów przedstawione są również najważniejsze dane statystyczne związane z przedsiębiorczością.

Pobierz ten artykuł

Pobierz